Het volk over de misliturgie

Een verslag opgenomen in de Los Angeles Times

1. In een bekende Amerikaanse krant, die verschijnt aan de Westkust, de Los Angeles Times,verscheen in het nummer van 10 mei 2004 een artikel over de liturgie van de Heilige Mis. Dit artikel is van belang vanwege de meningen van de kerkgangers ter plaatse en de gegevens over het misbezoek.De parochie van de Heilige Maria ter Zee te Huntington Beach, daar in Noord-Californië, hechtnamelijk zeer aan de Oude Mis in het Latijn, welke uit de zesde eeuw stamt, en wereldwijd werdgebruikt tot aan de liturgische veranderingen van eind zestiger jaren van de twintigste eeuw.

2. « Op die zondag is de kleine houten kerk van Huntington Beach, die enige straten van hetstrand is verwijderd, geheel gevuld met traditioneel geklede Rooms-Katholieken. Zij bidden enzingen in het Latijn, en zij komen voor de afscheidsviering van de priester, die hen heeftbevrijd van alles wat zij laks, modern en werelds vinden volgens hun geloofsopvattingen. Zijkwamen om goedendag te zeggen aan de eerwaarde Pater Daniel Johnson, de 75-jarigepriester, die met emeritaat gaat. Deze priester heeft het aantal parochianen verdrievoudigd doorde nadruk te leggen op de vele eeuwenoude tradities van de Kerk. Hoofdzaak was deinvoering, eigenlijk de herinvoering, van de de Latijnse Tridentijnse Mis, dat is de oude, sterkrituele, Mis, die gedurende vele honderden jaren de enige misritus was, die door allekatholieken wereldwijd werd gevierd. »

3. « Omdat Pater Johnson nu weggaat, heeft het plaatselijke bisdom Orange besloten eeneinde te stellen aan het opdragen van het Misoffer volgens de Tridentijnse ritus in de parochievan de Heilige Maria ter Zee. Daardoor zijn de traditionele en conservatieve katholieken, dievan de ganse streek (Orange County) naar die Eucharistieviering komen, zeer bedroefd. Wantzij willen de Eucharistie ervaren, zoals deze gedurende vele generaties van zondaars en heiligenwerd gecelebreerd, met al haar ceremoniëel, met Gregoriaanse zang, en in de traditioneleLatijnse taal van Rome. Ingaande volgende week zullen er in de parochiekerk op zondag nogwel Latijnse Missen worden opgedragen, maar dat zal dan zijn in de vorm van de moderneMis, waarvan de gebeden verschillen met die van de Tridentijnse ritus. »

4. « De Tridentijnse Mis is "meer heilig op de een of andere manier", zegt een parochiaan van 70jaar, die deze Mis leerde kennen toen hij nog misdienaar was in Augsburg in Duitsland. "Dereden, dat wij in de Kerk zo veel problemen hebben, is omdat wij ons stap-voor-stap verwijderen vande heiligheid." Een andere parochiaan van 64 vertelt, dat hij de Tridentijnse Mis verkiest,omdat hij niet wil worden onderworpen aan de moderne Mis met zijn "kampvuurliedjes, banaleen kinderachtige gezangen en muziek, en de omarmingen bij de vredewens." "Dat soort gedoe leidt demensen af", zo zegt hij: "Het past niet in een Heilige Mis." »

5. « De afschaffing van de Oude Mis in de parochie van Maria ter Zee in de streek van Orangebetekent niet het algehele einde van de Tridentijnse liturgie in die streek. Want twee anderekerken, nl. de Abdijkerk van de Abdij van Sinte Michaël te Silverado Canyon, en de Basiliekvan de Missie te San Juan Capistrano blijven deze Mis verzorgen. Echter, de frustraties en degevoelens van teleustelling van de parochianen van Maria ter Zee, en hun aanhankelijkheidaan de traditionele praktijken van Pater Johnson, zijn een teken van de voortdurendespanningen binnen een godsdienst, welke haar betekenis in de moderne wereld niet wilverliezen, en toch haar eerbied voor de traditie wil handhaven. »

6. « De Mis, die al dateert uit de zesde eeuw, werd voor de Westerse Kerk officiëelgestandaardiseerd door Paus Pius V na het Concilie van Trente in 1570. Gedurende velehonderden jaren was deze vorm van de Mis de enige vorm, die door alle katholieken [van deLatijnse Westerse Kerk] over de ganse aarde werd gecelebreerd. Echter, nà het TweedeVaticaans Concilie werd er eind zestiger jaren van de twintigste eeuw een nieuwe liturgieingevoerd, waarbij de landstalen werden gebruikt, en waarbij de priester met het gezicht naarde gelovigen staat, welke ritus sedertdien in voege is. »

7. « Het punt, waar destijds door de voorstanders van de liturgische hervormingen de nadrukop werd gelegd, was, dat de liturgie moest kunnen worden aangepast aan de persoonlijke stijlvan de aparte priester-celebranten, en aan de geestelijke behoeften van de gelovigen. Heel watconservatieve en traditionele katholieken ervoeren dit als een schending en een wandaad, enzij betoogden, dat de Mis nimmer had mogen worden veranderd. Een aantal priesters bleefzelfs, tegen de bevelen van de Kerk in, de Tridentijnse Mis celebreren, totdat Paus Johannes-Paulus II in 1984 bepaalde, dat deze Mis kon en mocht worden gecelebreerd met toestemmingvan de plaatselijke bisschop. »

8. « Dat was als een klaroenstoot voor Pater Johnson, die de Tridentijnse Mis in de parochievan Maria ter Zee in 1992 invoerde. Pater Johnson beschouwt de Oude Mis als een heiligeliturgie, die de Passie (het lijden) van Christus symboliseert, [herdenkt, en tegenwoordig stelt]."Ik ben tamelijk traditioneel", zo sprak de man, die werd gewijd in 1954, en die zichzelf "eeneenvoudige parochiepriester" noemt. "Het mooiste en het grootste wat een priester kan doen, is hetopdragen van de Heilige Mis. De moderne manier is niet de enige manier om dat te doen." »

9. « Pater Johnson moest enige weken geleden zijn wekelijkse Mis laten vervallen, toen deziekte, welke hem teistert, zijn spraakvermogen aantastte. ... Maar, op deze zondag, nadat demisdienaars hem overeind hadden geholpen, gaf hij een lange uiteenzetting, in soms heftigebewoordingen, in het Engels, waarin hij een overzicht gaf van de successen, die hij heeftgeboekt bij het terugbrengen van de verloren tradities in zijn kerk. ... Het was duidelijk, dat hijgeen voorstander was van de New-Age-invloeden, die tegenwoordig al heel wat kerkelijkediensten verontreinigen. »

10. « In de jonge Kerk, zo zeide hij, werden de heidenen aangetrokken door het christendom,omdat de christenen veel liefde voor elkander toonden te bezitten. Zij zeiden niet: "Zie tocheens hoe oecumenisch wij zijn, of ziet toch eens hoe goed wij in discussie gaan met de niet-katholieken!" Hij bewees eer aan de Tridentijnse Mis, die, volgens vele parochianen, een sleutelpositieinnam bij de groei van de parochie van Maria ter Zee van 500 gezinnen naar ongeveer 1600gezinnen gedurende de 25 jaren van het pastoorschap van pater Johnson. Pater Johnsonhaalde de bekende theoloog Frederick Faber aan, die eens heeft gezegd, dat de Oude Mis "hetallermooiste is wat aan deze zijde van de hemel bestaat." "Ik ben het gans met hem eens," zo zei paterJohnson. »

11. « De bijna 2½ uur durende plechtigheid was inderdaad mijlenver verwijderd van de‘volksmissen', die banale vieringen vol loos gepraat en ordinaire liedjes, welke veleAmerikaanse [Nederlandse en Belgische] katholieken de laatste tientallen jaren wel moetenbijwonen. Bij het binnenkomen van de kerk ziet men een bord met daarop de notitie, datbezoekers verplicht zijn "fatsoenlijk gekleed te zijn", waarbij aan vrouwen wordt aangeradeneen sluier over het hoofd te dragen. Bij de intredeprocessie van de Mis liepen er elfmisdienaars voorop, de meesten in rood satijnen toogjes. Dan kwam er een groep acolyten metkandelaars en wierook, gevolgd door de priesters. Pater Justin Ramos, die celebrant was, liepdoor de middengang in een koorkap bekleed met goudbrokaat. »

12. « In het Latijn opende pater Ramos het gebed om barmhartigheid en verlossing: "Osténdenobis, Dómine, misericórdiam tuam." [Betoon ons, Heer, uw barmhartigheid.] Waarop degelovigen antwoordden: "Et salutáre tuum da nobis." [En schenk ons uw heil.] Sommigen vande gelovigen volgden de Mis in een missaal dat (naast het Latijn) de Engelse vertaling bevat.Een in Frankrijk geboren dame van 63 volgde de dienst in een beduimeld missaal, dat hetLatijn en het Frans naast elkaar geeft, welk missaal eens aan haar vader heeft toebehoord. Deze dame vertelde, dat zij was opgegroeid in Bordeaux: "Wanneer wij naar Spanje gingen, ofnaar Duitsland of Italië, dan was de Mis overal in het Latijn en altijd overal hetzelfde. Ge ging naarde Mis en ge voelde u er thuis. Het schiep een wonderbaarlijke band. Ik vind, dat wij daarnaar toeterug moeten gaan. Het maakte de Mis tot iets universeels." »

13. « Deze dame erkende, dat zij wel begreep, waarom de Kerk de Mis in de diverse talen hadlaten vertalen. Maar anderen namen een veel stricter standpunt in. "Is dit de eerste keer, dat gijeen echte katholieke Mis bijwoont ?", zo vroeg een man van 59 aan een bezoeker. "Welnu, dit iszoals het behoort te zijn ! Al het andere is waardeloos en brandhout !" Een andere leek, aanwezig inde kerk, zei, dat hij vooral die elementen van de Tridentijnse Mis zou missen, welke die Mishaar "verticale dimensie en betekenis" geven, dat is de nadruk op de aanbidding van God. Eenparochiaan van 72 zei, dat hij vooral de schoonheid van de Oude Mis zou missen. Acht jaargeleden had deze man zich tot het katholieke geloof bekeerd, en sedertdien had hij steeds deTridentijnse Mis bijgewoond. "Tja", zo zeide hij, vanaf nu was hij van plan om zijn zondagendoor te brengen in San Juan Capastrino, waar hij de echos van zo vele eeuwen kan blijvenhoren. "Dat staat niet ter discussie", zo zei hij, "want het komt neer op het vergelijken van het werkvan Michelangelo met dat van Andy Warhole." »

14. NOOT VAN DE REDACTIE: In het bovenstaande artikel komen vooral ouderemensen aan het woord als pleitbezorgers van de Oude Misliturgie. Men zou echter een valsegevolgtrekking maken door te menen, dat het slechts nostalgische ouderen zijn, die de oudeLatijnse liturgie willen volgen. Want in de landen waar de Oude Misliturgie een sterke positieinneemt - Verenigde Staten, Frankrijk, Duitsland - is het meest opvallende juist het groteaantal aanwezige jongere gelovigen, vooral heel veel gezinnen met jonge kinderen. Ditgegeven is weinig bekend, en kan gemakkelijk dichtbij in Frankrijk worden geverifiëerd.