Profetische Stemmen

De "Rijkdom" van de "veelkleurige" Katholiciteit

E.H. Pastoor Cor Mennen te Oss (NL)
ART11012205
19/01/2011

Met een zekere regelmaat ontvang ik mails zoals onderstaande. Ik probeer daarop te antwoorden. Misschien is het aardig voor u om van een dergelijke correspondentie kennis te nemen. Uiteraard heb ik de naam van de mailschrijver weggelaten.
-----------------------------------
Zeereerwaarde Heer Mennen,

Bij het voorbereiden van de liederen welke passen bij de viering in onze parochie, kom ik de laatste tijd regelmatig tegen dat “de censor” liederen verboden heeft.
Om te bezien wie die censor dan wel is, heb ik onder meer uw website bezocht.
Naar aanleiding daarvan moet mij het volgende van het hart.

Een van de zaken die mij bij het lezen van de Evangeliën telkens weer treft, is de afkeer van Jezus Christus, de Zoon van God, van wetten en regels die er uitsluitend zijn om de wetten en regels, Zijn afkeer van mensen die zich voorstaan aan deze wetten en regels vast te houden, en de ruimte die Hij geeft aan (mensen met) afwijkende meningen en leefwijzen, die oprecht uit gaan van het goede.

Een van de verworvenheden van de tijd na het Tweede Vaticaans Concilie vind ik dan ook de bevrijding van verstikkende regels en hiërarchie in ook mijn kerk, de Rooms-Katholieke Kerk.
Mooi is dat er geprobeerd is op allerlei manieren ruimte te geven.
Daardoor is de Kerk veelkleurig geworden, vind ik, en daardoor ook rijker.
Het accent ligt op het geloof, en niet op de regelgeving en hiërarchie.

Ik ben dan ook er bijzonder in teleurgesteld, dat u in uw website zo denigrerend, laatdunkend en respectloos stelling neemt tegen datgene wat naar uw idee – en u vindt uw legitimatie daarvoor in wat ik juist vind die verstikkende regels en de hiërarchie – niet spoort met uw invulling van uw Rooms-Katholiek-zijn.

Ik vind dat u over de grens gaat door collega’s van u die anders, maar net zo oprecht als u, omgaan met het katholieke geloof negatief weg te zetten.
Ik vind dat u over de grens gaat door gelovigen die anders, maar net zo oprecht als u, invulling geven aan hun geloof zo negatief bejegend.

Ik weet dat u in verschillende parochies, waaronder ook de onze, mensen pijn doet met uw afkeuring van en negatieve uitspraken over liederen, die graag gezongen worden en een diepe betekenis hebben voor deze mensen – anders dan door u goedgekeurde liederen soms hebben, die weliswaar aan alle voorwaarden voldoen, maar in gevoel als inhoudsloos beleefd worden.

Ik kan me voorstellen, dat u het als uw roeping vindt aandacht te geven aan de invulling van het Rooms-Katholieke geloof vanuit de regels als deze gesteld worden.
Hoewel ik het in een aantal opzichten anders voel, heb ik respect voor uw invulling van geloven.
Waar ik absoluut geen respect voor heb, is de respectloze manier en absoluut niet liefdevolle, niet pastorale, benadering van mensen, die een andere invulling hebben en geven aan hun geloof in Jezus van Nazareth vanuit diezelfde Rooms-Katholieke traditie.

Ik veroordeel niet, opdat ik niet veroordeeld worde.
Het zou u, wat mij betreft, bijzonder sieren, wanneer u zich wat meer respectvol zou willen opstellen.
Met vriendelijke groet,
N.
***
------------------------------------------------
Geachte heer N,

Naar aanleiding van uw mail enkele gedachten als antwoord op uw stellingen.

* U maakt een ongegronde tegenstelling tussen regels en geloof in de katholieke Kerk.
Het katholieke geloof namelijk mondt van zelf uit in bepaalde regels.
In grote lijnen heb je twee soorten regels.

1. De regels die rechtstreeks voortkomen uit het geloof.
Ik noem hier bijvoorbeeld, dat alleen de geldig gewijde priester de eucharistie kan celebreren, van zonden kan absolveren, en de ziekenzalving kan toedienen.
Als nu leken de ziekenzalving gaan toedienen, of iets wat erop lijkt (wat dikwijls gebeurt), dan is dat niet zomaar het overtreden van een regel, maar het is een ernstige zonde tegen het geloof.

Dat in de eucharistie de priester "in persona Christi" (in de persoon van Christus) handelt, is een geloofspunt.
Daarmee hangt samen dat hij alléén het eucharistisch gebed dient uit te spreken, waarbij de gelovigen alleen acclameren.
Dat is niet zomaar een regel.
Het komt voort uit het geloof.
Als de gelovigen hele stukken uit het eucharistisch gebed gaan meebidden (soms zelfs de instellingswoorden), dan is dat een zonde tegen het geloof.

2. Daarnaast zijn er regels, die er zijn, omdat er iets geregeld moet worden in een geregelde gemeenschap, maar die ook anders zouden kunnen zijn.
Deze regels zijn minder absoluut, maar er moeten zeer ernstige redenen zijn (meestal zijn er die niet) om er vanaf te wijken.
Als je er om een persoonlijke voorkeur van afwijkt is dat een zonde tegen de gemeenschap.

* U leest het evangelie wel erg eenzijdig.
Jezus verzet zich tegen een wettisch denken, waarbij de de geest, die er achter zit uit het oog verloren wordt, maar niet tegen de wet op zich.
Hij wil geen jota of stip aan de wet veranderen.
Het blijkt trouwens uit het evangelie, dat Jezus de joodse wetten opvolgt, alleen niet als ze in conflict komen met de grote wet van de liefde tot God en de naastenliefde.

Maar daar is bij de zaken, waarin ik in de Kerk tegen reageer, nooit sprake.
Als priesters alle liturgische wetten en normen aan hun laars lappen, is dat een zonde tegen de heiligheid van de sacramenten en tegen de kerkelijke gemeenschap.

Hier is van noodzaak omwille van God of de naaste geen enkele sprake.
Het is alleen te kwalificeren als eigengereidheid, je verzetten tegen het wettig gezag in de Kerk.

Je kunt in het evangelie nergens vinden, dat Jezus dat goed keurt.
Denken dat Jezus mensen met een afwijkende mening de ruimte geeft, kan alleen maar als je het evangelie nooit gelezen hebt.

De afwijkende mening van de Farizeeën geeft Hij duidelijk nooit de ruimte.
Van de Sadduceeën zegt Hij, dat ze "in grote dwaling" verkeren.
Na de rede over zijn het eten van Zijn Vlees en het drinken van Zijn Bloed in de synagoge van Kafarnaüm, liep bijna iedereen weg.
Hij zei niet: kom terug, Ik heb het zo niet bedoeld.
Hij zei zelfs tegen zijn apostelen: "wilt ook gij soms heengaan ?"
Kijk verder de Bergrede maar eens na.
Jezus geeft absoluut geen ruimte.
Zijn leer en de aanvaarding ervan zijn absoluut

* U spreekt van "de verworvenheden van de tijd na het Tweede Vaticaans Concilie".
U bedoelt daar blijkbaar niet het Concilie zelf mee.
Maar dat Concilie is voor de katholieke Kerk toch het referentiepunt.
Daar mag u naar verwijzen, maar in de conciliedocumenten zult u weinig steun voor uw opvattingen vinden.

U vindt alleen steun bij een ouder wordende groep mensen, die zich geestelijk en feitelijk steeds verder van de katholieke Kerk verwijderd hebben na het het concilie.
Hun opvattingen steunen niet op de katholieke traditie, niet op het Concilie en het evangelie maar op een liberale tijdsgeest.

U zegt dat de Kerk daardoor "veelkleurig"en "rijk" geworden is.

Beperk ik me tot Nederland, dan zie ik alleen dat de katholieke kerk tot op het bot verdeeld is, niet in staat is gebleken de volgende generaties te bereiken, praktisch failliet is, en op instorten staat.

Dat zou kunnen komen, zoals in uw kringen nogal eens gezegd wordt, doordat er nog steeds mensen zijn zoals ik.
Daar breng ik tegen in, dat de parochies waarin men de door u geschetste geest heeft uitgedragen, helemaal geen jongeren trekken, die zich werkelijk wekelijks engageren.

Die vindt je in de meer traditionele parochies, en op de seminaries.
De enkele jongere religieuzen, die er zijn, zijn het over het algemeen meer met mij eens dan met hun oudere confraters.

De door u geroemde veelkleurige kloosters zijn zonder uitzondering bejaardenhuizen, waar de "rijkdom" in ieder geval niet blijkt in de aanwas, en ook niet in het rijke liturgische en spirituele leven in katholieke zin.

* Dat u zich jammer genoeg laat leiden niet door katholieke inzichten, maar door de liberale tijdgeest blijkt ook uit het feit, dat in een adem met de zogenaamde "verstikkende regels" de kerkelijke hiërarchie genoemd wordt.
Het is fundamenteel katholiek dat de leiding in de Kerk hiërarchisch is.
Mede daarin bestaat haar apostolisch karakter.
De volmacht tot leiding geven hebben de apostelen rechtstreeks van Jezus ontvangen.
Zij handelen en geven leiding namens Jezus.
Daar zijn talloze teksten voor.

Dat de apostelen deze volmachten door handoplegging en aanroeping van de heilige Geest op hun medewerkers en opvolgers overdroegen staat in het Nieuwe Testament, en daarvan getuigt ook de vroegste kerkelijke traditie.

Het is de hiërarchie die met apostolisch gezag leiding geeft aan de de Kerk.
Dat geldt voor de bisschop in zijn bisdom, en voor alle bisschoppen samen met de Paus, en de Paus alleen voor de hele Kerk.
Dat is wezenlijk katholiek.
Los van hiërarchie, of tegen de hiërarchie in, bestaat er geen waar katholiek geloof.

* Als ik collega's aanklaag, omdat zij zich niet binnen de grenzen van de katholiciteit bewegen (d.w.z. wat binnen de Kerk algemeen aanvaarde leer en discipline is), dan ga ik niet over de grens, maar klaag aan, dat zij over de grens gaan, en de hun toevertrouwde kudde op het verkeerde spoor zetten.
Dat zij de katholieke eenheid bedreigen, die een eenheid van geloof èn discipline is.

Als ik fout ben, dan moet u aangeven wat er niet in klopt binnen de parameters van het katholieke geloof.
Het gaat om de waarheid en de verkondiging van die waarheid.
Het is de katholieke waarheid, die vrijmaakt zoals Jezus zegt.
Hij is geen Koning van de "veelkleurigheid" maar van de waarheid zoals Hij voor Pilatus zegt.

Ik twijfel aan de oprecht katholieke bedoelingen van mensen, die hardnekkig ingaan tegen de gezamenlijke mening van de hiërarchie, tegen de kerkelijke documenten, tegen het concilie, en die allerlei eigen meningen verkondigen en in de praktijk brengen.
De apostel Paulus veegt in zijn brieven de vloer aan met dergelijke mensen.

* Wat de liederenkwestie betreft het volgende.
De kerkelijke hiërarchie alleen is (ook volgens het laatste Concilie) verantwoordelijk voor de liturgie die immers de publieke eredienst van de Kerk is.
Zij bepaalt de teksten en de riten.
Zij keurt ook de vertalingen in de volkstaal goed.
Ook de gezangen vallen onder het toezicht van de Kerk.
Zij moeten net als heel de liturgie het volledige geloof van de Kerk uitdrukken.
In Nederland is er wat de zang betreft lange tijd weinig toezicht geweest vanuit de hiërarchie.
Vandaar dat er allerlei liederen ook met minder katholieke inhoud (met vaak een mooie melodie) op de markt gekomen zijn.

De bisschoppen van Den Bosch en Utrecht zijn al enkele jaren in onderhandeling met de uitgeverijen in hun bisdom, die weekendboekjes uitgeven.
Die mogen volgens de kerkelijke regels alleen uitgegeven worden als ze kerkelijk goedgekeurd zijn: dat is, als de teksten en riten overeenkomstig de goedgekeurde boeken zijn, en als de liederen qua inhoud voor de katholieke eredienst geschikt zijn.

Daarvoor hebben beide bisschoppen een commissie benoemd, die de liederen beoordeelt.
Die beoordeling houdt kerkrechtelijk geen algemeen verbod in, maar alleen een verbod om ze in die weekendboekjes op te nemen.

Een algemeen verbod kunnen alleen de gezamenlijke bisschoppen instellen.
Op landelijk niveau wordt gewerkt aan het samenstellen van lijsten van goedgekeurde liederen, die door Rome moeten worden goedgekeurd.
Op den duur zullen alleen die liederen in bundels komen, maar dat is een groeiproces.
Dat sommige mensen vanwege de melodie, en afgezien van de inhoud, aan een lied gehecht zijn geraakt, begrijp ik.
Ik begrijp zelfs, dat ze soms aan de vage of raadselachtige inhoud gehecht zijn geraakt, maar dat zegt dan meer over de inhoud van hun geloof, dan over de geschiktheid van het lied voor de officiële kerkelijke liturgie.

* Tenslotte: ik heb respect voor alle oprechte godsdienstige opvattingen, ook al vind ik sommige daarvan absurd.
Ik zal altijd de plausibiliteit van de katholieke waarheid verdedigen.
Ik heb echter geen respect voor mensen, die zich katholiek blijven noemen, en het aantoonbaar niet zijn.

Katholiek ben je alleen als je de drie kerkelijke banden onderhoudt:
1. de katholieke leer volledig onderschrijft,
2. de katholieke eredienst viert,
3. de kerkelijke hiërarchie aanvaardt.

Dat is altijd al zo geweest en dat is ook nu nog zo.
Mensen, die op een van deze punten hardnekkig afwijken, zijn niet katholiek en bedrijven binnenkerkelijk een misdrijf tegen de eenheid.

Zij dienen zich te bekeren of eruit te stappen.
Binnen het protestantisme is er vast wel een groepering, die aansluit bij hun geloofsbeleving en anders beginnen ze maar een eigen club.
Daar zijn christelijke groeperingen zonder hiërarchie in gespecialiseerd: voor elk wat wils.

* Ik blijf publieke standpunten en gedragingen veroordelen [als zij zich voordoen als katholiek en het niet zijn].
Het zou te gek zijn als dat niet zou mogen.
Zelfs Jezus zegt, dat je mensen eruit mag gooien, als ze onder vier ogen vermaand zijn, en daarna zelfs naar de Kerk niet willen luisteren.
Hij zegt: "beschouw ze dan als een heiden of een tollenaar".

* Ik zou u de vriendelijke raad willen geven U te verdiepen in het ware katholieke geloof.
Dat kan via [betrouwbare literatuur]. ... ... ...
Dat is de meetlat voor de katholiciteit voor ieder van ons, en niet zomaar wat vage, oppervlakkige, persoonlijke meningen.
Met vriendelijke groet
C. Mennen, pastoor